Jak działa prawo odkupu nieruchomości?

Prawo odkupu to istotne ograniczenie w prawie właściciela do rozporządzania nieruchomością, które może być zastrzeżone w umowie sprzedaży. Warto zrozumieć jego istotę, zasady oraz skutki w praktyce.

Podpisywana umowa sprzedaży nieruchomości z zapisami dotyczącymi prawa odkupu. Dyskusja nad zapisami.

Istota prawa odkupu

Prawo odkupu pozwala sprzedawcy nieruchomości na ponowne jej nabycie w przyszłości, jeśli zechce odzyskać swoje aktywa, określana również jako sprzedaż powrotna. Jest to klauzula umowna, która musi być zawarta w umowie sprzedaży, a jej okres obowiązywanie nie może zostać określony na czas dłuższy niż pięć lat. Oczywiście strony mogą ustalić inny krótszy termin, np. dwa lata. Jeżeli strony określą termin odkupu dłuższy niż pięć lat, termin ten skróci się automatycznie do pięciu lat zgodnie z przepisami Kodeksu Cywilnego.

Zasady i funkcjonowanie prawa odkupu

W przypadku zastrzeżenia prawa odkupu w umowie sprzedaży nieruchomości, sprzedawca może w każdej chwili wystąpić do nabywcy o zwrotną sprzedaż nieruchomości w terminie określonym pierwotną umową sprzedaży.

Należy pamiętać, że w przypadku skorzystania z prawa odkupu nieruchomości takie oświadczenie powinno być złożone w tym przypadku w formie notarialnej. W przypadku braku reakcji nabywcy na to oświadczenie, sprzedający może zwrócić się na drogę sądową, aby wyegzekwować przeniesienie zwrotne nieruchomości.

W tym czasie nabywca może swobodnie rozporządzać nieruchomością, ale musi być świadomy, że narusza umowę i może zostać zobowiązany do zwrotu nieruchomości oraz zapłaty odszkodowania.

Dodatkowo w przypadku nieruchomości istnieje możliwość ujawnienia tego prawa w księdze wieczystej nieruchomości, co pozwoli na dodatkowe wzmocnienie tego uprawnienia pierwotnemu sprzedającemu wobec nowego nabywcy.

Jeśli nabywca sprzeda nieruchomość osobie trzeciej, prawo odkupu nie uniemożliwia takiej transakcji, ale sprzedawca może domagać się odszkodowania za niezrealizowane prawo odkupu.

Skutki Wykonania Prawa Odkupu

Kiedy sprzedawca decyduje się skorzystać z prawa odkupu, kupujący jest zobowiązany przenieść z powrotem własność nieruchomości na sprzedawcę. Cena odkupu jest zazwyczaj ustalana w umowie sprzedaży lub w oparciu o cenę pierwotnej transakcji, z dodatkowym uwzględnieniem kosztów sprzedaży i nakładów koniecznych. Jeśli cena odkupu jest zawyżona, sprzedawca może domagać się jej obniżenia do wartości rzeczy w chwili wykonania prawa odkupu.

Niepodzielność i niezbywalność

Prawo odkupu jest niezbywalne i niepodzielne. Nie może być zbywane w drodze czynności prawnej, ale może być dziedziczone. W przypadku nieruchomości prawu odkupu może być zastosowane do całej nieruchomości, a nie do jej części, np. kilku działek gruntu z pominięciem pozostałych.

Jeśli jest kilku uprawnionych osób do odkupu, np. którzy stali się uprawnionymi na podstawie dziedziczenia, wszyscy spadkobiercy muszą wyrazić zgodę na jego wykonanie.

Podsumowanie

Prawo odkupu jest istotnym narzędziem w prawie nieruchomości, które daje sprzedawcy możliwość odzyskania nieruchomości w przyszłości.

Trzeba też pamiętać, że prawo odkupu może też mocno wpływać na wartość nieruchomości, dlatego zrozumienie jego zasad i skutków jest kluczowe dla wszystkich stron umowy sprzedaży nieruchomości.

Powyższy tekst ma jedynie charakter informacyjny, nie jest poradą prawną i nie zgłębia całej problematyki.

Marzena Weiss-Wojtczak

Agent Nieruchomości REMAX Peak

Nieruchomości? Skontaktuj się ze mną już teraz, abyśmy znaleźli idealne rozwiązanie również dla Ciebie!