Zmiany w rejestrze cen nieruchomości

Korzystanie z takiej formy sprawdzania cen było mało popularne, nie wszyscy wiedzieli że taka ewentualności w ogóle istnieje. Często korzystali tylko nieliczni, wtajemniczeni (np. rzeczoznawcy majątkowi czy też pośrednicy w obrocie nieruchomościami)

Główny cel, który przyświecał ustawodawcy to zwiększenie przejrzystości rynku nieruchomości, dając każdemu wgląd w to, za ile i kiedy sprzedano nieruchomość w danej lokalizacji.

RCN czy rzeczywiście wystarczy jedno kliknięcie?

Oczekiwania vs. realia

Choć mówi się o "rewolucji", to jest to raczej ewolucja. W teorii dostęp jest darmowy, ale w praktyce nie zawsze darmowy oznacza to łatwy.

W Polsce nie mamy jeszcze jednego, zintegrowanego systemu do sprawdzania cen transakcyjnych. Każde starostwo powiatowe prowadzi własne rejestry. 

Po zmianach, kiedy wiele osób postanowiło sprawdzić, choćby z ciekawości, ceny transakcyjne pojawiły się duże problemy techniczne. Użytkownicy zgłaszali problemy z rejestracją i logowaniem na lokalnych portalach (przykład: ikonto.log.lodz.pl), a na Geoportalu krajowym w czasie pierwszych dni po wejściu w życie ustawy, pojawiały się komunikaty o "konserwacji strony".

Procedury

Niestety w zdecydowanej większości przypadków nadal konieczne jest złożenie wniosku (przez ePUAP lub w urzędzie), aby uzyskać potrzebne dane. Na mapach internetowych często widać tylko rodzaj nieruchomości i datę, bez podania ceny.

Pułapka "historycznych danych"

Opóźnienia w dostępie do cen transakcyjnych

Dane do systemu trafiają z dużym opóźnieniem – od kilku tygodni do nawet wielu miesięcy po transakcji. W Łodzi takie dane umieszczane są w miarę sprawnie, bo w ciągu 6 miesięcy ale w innych, zwłaszcza dużych aglomeracjach, najczęściej czas aktualizacji na portalach mapowych jest znacznie wydłużony.

Tak duże opóźnienia mogą powodować, że uzyskane dane będą już mało aktualne.

Rynek stabilny vs. dynamiczny

Na stabilnym rynku opisywane powyżej opóźnienia nie muszą być problemem.

Ale gdy mamy do czynienia z rynkiem dynamicznym (szybkie wzrosty lub spadki cen) dane z RCN mają wartość jedynie historyczną i mogą wprowadzać w błąd przy wycenie bieżącej.

Jakie dane otrzymamy z RCN?

Trzeba pamiętać, że sama cena, rodzaj nieruchomości, jej adres i data transakcji, to zdecydowanie za mało by poprawnie oszacować wartość nieruchomości Rejestry nie zawierają wielu innych szczegółów, które wpływają na wartość (standard wykończenia, widok z okna, otoczenie, stan prawny, sąsiedztwo, wystawa okien).

Co za tym idzie, łatwo będzie można wpaść w pułapkę, która da nam mylne pojęcie o wartości nieruchomości, którą chcemy sprzedać lub nabyć.

Czy Portal DOM odpowie na potrzeby?

Na horyzoncie rok 2027, w którym to Ministerstwo Rozwoju i Technologii we współpracy z UFG (Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny) pracuje nad Portalem DOM (Dane o Obrocie Mieszkaniami).

Założenia Portalu DOM

Ma to być pierwsza ogólnopolska, bezpłatna baza transakcji cen mieszkań i domów, obejmująca rynek pierwotny i wtórny.  Finansowanie na pochodzić ze środków zgromadzonych w Deweloperskim Funduszu Gwarancyjnym (DFG)

Dane będą pobierane bezpośrednio z aktów notarialnych, co ma zapewnić wiarygodność i przejrzystość.

Kiedy możemy się spodziewać?

Uruchomienie planowane jest na przełomie III i IV kwartału  2027 roku. Czekamy więc z niecierpliwością na kolejne informacje o postępach prac nad portalem DOM.

Rola eksperta w dobie jawnych danych

Koniec przewagi informacyjnej: Do tej pory wiedza o cenach transakcyjnych była domeną rzeczoznawców i pośredników. Teraz staje się powszechna. Ale czy na pewno powszechny i bezpłatny dostęp do cen transakcyjnych zmniejszy zapotrzebowanie na usługi doradcze rzeczoznawców i profesjonalnych pośredników na rynku nieruchomości ?

Dlaczego nadal potrzebujesz pośrednika? Dostęp do tabeli z cenami to nie to samo, co umiejętność wyceny i dobrego rynkowego szacowania. Specjaliści potrafią zinterpretować trendy i ocenić, czy "cena sąsiada" sprzed pół roku jest adekwatna do Twojej nieruchomości dzisiaj.

Jak pokazują przykłady z innych państw, w których ceny transakcyjne od dawna są jawne, rozwój rynku nieruchomości i usług w zakresie obrotu nieruchomościami, nie uległ zahamowaniu a wręcz przeciwnie. Sprzedaż czy kupno nieruchomości powierza się specjalistom, profesjonalnym firmom, które cieszą się renomą wśród klientów, bo to oznacza dobór właściwej ceny ale również pełne bezpieczeństwo transakcji.

Na koniec mogę spokojnie pokusić się na dość optymistyczne podsumowanie, a mianowicie zapoczątkowane 13 lutego 2026 r. zmiany to krok w dobrym kierunku, ale na pełną automatyzację i łatwy dostęp musimy poczekać do wdrożenia Portalu DOM.